Χρονολογία:
Ζήνων ο Ελεάτης
Ο Ζήνων ο Ελεάτης (περ. 495 – 430 π.Χ.) ήταν ο πιο πιστός μαθητής του Παρμενίδη και γνωστός για την υπεράσπιση των θεωριών του δασκάλου του με έναν εξαιρετικά ευφυή τρόπο. Δεν ανέπτυξε δική του κοσμολογία, αλλά αφιέρωσε το έργο του στο να αποδείξει ότι η κοινή λογική και η εμπιστοσύνη στις αισθήσεις οδηγούν σε μεγαλύτερες αντιφάσεις από ό,τι η παράδοξη θεωρία του Παρμενίδη περί ακινησίας.
Ο Ζήνων είναι διάσημος για τα παράδοξά του ενάντια στην κίνηση και την πολλαπλότητα. Το πιο γνωστό είναι ο «Αχιλλέας και η χελώνα»: Αν ο γρήγορος Αχιλλέας δώσει ένα προβάδισμα στη χελώνα, δεν θα την φτάσει ποτέ. Διότι, όταν ο Αχιλλέας φτάσει στο σημείο που ήταν η χελώνα, εκείνη θα έχει προχωρήσει λίγο. Όταν φτάσει στο νέο σημείο, εκείνη θα έχει προχωρήσει κι άλλο, επ’ άπειρον. Ένα άλλο παράδοξο είναι το «Βέλος»: σε κάθε στιγμή του χρόνου, ένα βέλος που πετάει καταλαμβάνει έναν συγκεκριμένο χώρο ίσο με τον εαυτό του, άρα είναι ακίνητο. Αν είναι ακίνητο σε κάθε στιγμή, τότε είναι ακίνητο συνολικά.
Ο Αριστοτέλης τον αποκάλεσε «εφευρέτη της διαλεκτικής». Η μέθοδός του ήταν η «εις άτοπον απαγωγή»: δεχόταν αρχικά την υπόθεση των αντιπάλων του (π.χ. ότι υπάρχει κίνηση) και στη συνέχεια αποδείκνυε ότι η υπόθεση αυτή οδηγεί σε λογικό αδιέξοδο.
Τα παράδοξα του Ζήνωνα δεν ήταν απλά λογικά παίγνια, αλλά έθεσαν βαθιά μαθηματικά και φιλοσοφικά προβλήματα σχετικά με τη φύση του χώρου, του χρόνου και του απείρου (συνέχεια vs διακριτότητα), τα οποία απασχόλησαν την επιστήμη μέχρι τη θεμελίωση του Απειροστικού Λογισμού τον 17ο αιώνα και συνεχίζουν να συζητούνται στη σύγχρονη φυσική.
ΑΠΕΙΡΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΚΑΙ ΧΕΛΩΝΑ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΕΛΕΑ ΕΛΕΑΤΕΣ ΕΛΕΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΖΗΝΩΝ ΖΗΝΩΝ Ο ΕΛΕΑΤΗΣ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΟΞΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Links