Χρονολογία:
Εμπεδοκλής
Ο Εμπεδοκλής (περ. 490 – 430 π.Χ.) από τον Ακράγαντα της Σικελίας ήταν μια πληθωρική φυσιογνωμία: φιλόσοφος, ποιητής, ρήτορας, γιατρός, θαυματοποιός και πολιτικός ηγέτης. Το έργο του αποτελεί μια προσπάθεια συμβιβασμού της παρμενίδειας λογικής (που αρνιόταν τη γένεση και τη φθορά) με την εμπειρία της αλλαγής που μας δίνουν οι αισθήσεις.
Ο Εμπεδοκλής εισήγαγε τη θεωρία των τεσσάρων ριζωμάτων (στοιχείων): πυρ, αήρ, ύδωρ και γη. Αυτά τα στοιχεία είναι αιώνια, αγέννητα και άφθαρτα (ικανοποιώντας τον Παρμενίδη), αλλά μπορούν να αναμειγνύονται και να διαχωρίζονται σε διάφορες αναλογίες, δημιουργώντας την ποικιλία των όντων που βλέπουμε (εξηγώντας την αλλαγή). Τίποτα δεν πεθαίνει πραγματικά, απλώς τα στοιχεία διαλύονται και ξαναενώνονται.
Για να εξηγήσει την κίνηση, εισήγαγε δύο κοσμικές δυνάμεις: τη Φιλότητα (Αγάπη/Έλξη) που ενώνει τα στοιχεία και το Νείκος (Έριδα/Άπωση) που τα χωρίζει. Το σύμπαν περνάει αιώνιους κύκλους: από την πλήρη ενότητα (Σφαίρος) όπου κυριαρχεί η Φιλότητα, στη σταδιακή διάσπαση λόγω του Νείκους, μέχρι την πλήρη απομόνωση των στοιχείων, και ξανά πίσω στην ένωση.
Ο Εμπεδοκλής είχε επίσης ενδιαφέρουσες απόψεις για τη βιολογία, υποστηρίζοντας μια πρώιμη μορφή φυσικής επιλογής, όπου στην αρχή δημιουργήθηκαν διάσπαρτα μέλη και τερατώδεις μορφές, αλλά επέζησαν μόνο όσες ήταν βιώσιμες. Πίστευε στη μετεμψύχωση και θεωρούσε τον εαυτό του έναν έκπτωτο θεό («δαίμονα») που τιμωρήθηκε να περιπλανιέται σε θνητά σώματα. Ο θρύλος λέει ότι αυτοκτόνησε πηδώντας στον κρατήρα της Αίτνας για να εξαφανιστεί το σώμα του και να πιστέψουν οι οπαδοί του ότι αναλήφθηκε στους ουρανούς, αν και το πιθανότερο είναι να πέθανε εξόριστος στην Πελοπόννησο.
ΑΚΡΑΓΑΝΤΑΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ ΚΟΣΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΕΜΨΥΧΩΣΗ ΝΕΙΚΟΣ ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΦΙΛΟΤΗΤΑ
Links